Archive for Ağustos 26th, 2025

ŞANLIURFA’DA YAĞMUR DUASI VE ÇÖMÇE GELİN OYUNU

Dr. Öğr. Üyesi Şeyda İNCE SEZER Harran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Süleyman BADILLI Sosyal Bilgiler Öğretmeni GİRİŞ Yağmur, hemen hemen tüm inanç sistemlerinde bereketin sembolü ve Tanrı’nın bir lütfu olarak görülmekte, kuraklık ise Tanrı’nın ceza vermesi olarak bilinmektedir. Bu nedenle yağmurun yağdırılmasını isteme ritüelleri ve dualar geniş bir coğrafyada görülmekte ve bu uygulamalar çok eskilere dayanmaktadır. […]

 ŞANLIURFA HALK İNANÇLARINDA KUTSAL VE ŞİFALI SULAR

S. Sabri KÜRKÇÜOĞLU Em. Öğretim Görevlisi Kültürel Miras Araştırmacısı GİRİŞ Su ile ilgili halk inançları, toplumsal kabullenme ile karşımıza çıkan ve günümüze kadar taşınmış birer kültürel mirastır. Bu inanç öğeleri, Anadolu toplumunda ve Şanlıurfa’da insanların yaşamlarına damgasını vurmuştur. Halk, bu inanç öğeleri etrafında müşterek duygular ve düşünceler paylaşmaktadır. Bu halk inançları kültürel miras olarak günümüze […]

ŞANLIURFA HALK MİMARİSİ’NDE YAPI TEKNİKLERİ VE MALZEMELERİ

Dr. Öğr. Üyesi Fatma Şebnem KULOĞLU YÜKSEL Harran Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Mimarlık Bölü mü GİRİŞ Bu çalışmada yerel mimari ve halk mimarisi bağlamında tarihi Şanlıurfa kentinin merkezinde bulunan Geleneksel Şanlıurfa Evleri’nin yapım teknikleri ve yapı malzemeleri incelenmiştir. 1. YEREL MİMARİ Yerellik (locality), o yere ait olan kültürel ve çevresel verileri kapsamaktadır. Yerel mimari ise, […]

ŞANLIURFA’DA AŞİRETLERİN ÖRF VE ÂDETLERİ

Selahattin Eyyubi GÜLER Yerel Tarih Araştırmacısı “Aşiret Arapça bir kelime olup “kabile” karşılığı kullanıldığı gibi kabilenin altında daha küçük bir topluluğu da ifade etmektedir. Türkçe’de ise yaygın olarak göçebe unsurlar için kullanılmış, özellikle Osmanlılar döneminde boyun altında, cemaatin üstünde bir topluluğa ad olmuştur. Osmanlı kanunnâme ve belgelerinde genel olarak “konar göçer” veya “yörük” olarak kaydedilen […]

ŞANLIURFA’DA DOĞUM ÖNCESİ, DOĞUM VE DOĞUM SONRASI GELENEK VE İNANIŞLAR

Nermin KÜRKÇÜOĞLU Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmeni Geleneksel toplumlarda, insanlar yaşamlarını çeşitli pratik uygulamalarla sürdürmektedir. İnsan hayatında doğumdan ölüme kadar olan süreçte en önemli dönemler doğum, evlenme ve ölümdür. Şanlıurfa’da bu üç dönemde rastlanan çok sayıda adet ve gelenek hayatın önemli dönemlerini biçimlendirmektedir. Geleneğin hakim olduğu toplumlarda çocuksuz ev düşünülemez. Bu tip toplumların çoğunda olduğu […]

ŞANLIURFA AŞİRETLERİNDE ODA GELENEĞİ, TÖRENLER VE TOPLU YEMEKLER

Prof. Dr. Halit KARATAY Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi ABD KÖY ODALARI ve İŞLEVİ Şanlıurfa köylerinde kahvehane yoktur. Köyün ileri gelen ailelerinin beylerinin veya muhtarların konuk ağırlamak, akşamları sohbet etmek, köyde hayatı olumsuz etkileyen olay, durum ve sorunları konuşmak ve çözmek için olgun ve akıl sahibi insanların, dost ve akrabaların toplandıkları […]

ŞANLIURFA HALK EDEBİYATINDA DEYİMLER

Mehmet Adil SARAÇEdebiyat Öğretmeni Birden fazla sözcüğün kısmen veya tamamen mecaz anlama kayması ile oluşan deyimler içinde herhangi bir öğüt öğesi taşımaz. Mastar biçiminde, ya tamlama ya söz öbeği biçiminde veya cümle biçiminde kurulmuştur. Deyimler mecazlar, teşbihler, istiareler, telmihler, mecaz-ı mürseller yardımıyla bir kişiyi, bir mekânı, bir olayı onu görmeyenlerin gözünde canlandırarak zekâ oyunlarıyla adeta […]

ŞANLIURFA HALK EDEBİYATINDA ATASÖZLERİ

Mehmet Adil SARAÇ Edebiyat Öğretmeni ANONİM HALK EDEBİYATI Belirli bir yörede, değişik zamanlarda, değişik olaylar karşısında halkın bakış açısını, zevkini, izlenimlerini yansıtan; toplumdaki biri veya birilerinin söz dokusu üzerine kurulmuş edebi ürünlerin meydana getirdiği edebiyat olan anonim halk edebiyatı, Urfa’da edebiyatın en canlı tarafıdır. Maniler, hoyratlar, türküler, bilmeceler, deyimler, atasözleri, dualar (alkışlar), beddualar (kargışlar), çocuk […]

ŞANLIURFA MUTFAĞINDA YEMEKLER TATLILAR ve SEÇME TARİFLER

Zafer KULAK Haliliye Belediyesi Gastronomi Merkezi Mutfak Şefi S. Sabri KÜRKÇÜOĞLU Em. Öğretim Görevlisi Kültürel Miras Araştırmacısı Birçok medeniyete ev sahipliği yapan Şanlıurfa’da oluşan kültürel zenginliğin sonucunda lezzetli yemekler ortaya çıkmıştır. Lezzetli yemek çeşitleriyle zengin bir beslenme kültürüne sahip Şanlıurfa’nın yemek kültürü tarihi geçmişinden beslenerek günümüze ulaşmıştır. Şanlıurfa’da damak tadına her zaman önem verilmiş ve […]

ŞANLIURFA GELENEKSEL MUTFAK KÜLTÜRÜ ve YEMEK ORTAMLARI

S. Sabri KÜRKÇÜOĞLU Em. Öğretim GörevlisiKültürel Miras Araştırmacısı 1. TARİHİN DERİNLİKLERİNDE ŞANLIURFA MUTFAĞI Neolitik Çağ’dan günümüze dek birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan Şanlıurfa, dünyanın en kadim şehirlerinden biridir. Aynı zamanda, insanlık tarihinde yerleşik hayata geçişin başladığı önemli merkezlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Balıklıgöl, Göbeklitepe, Nevali Çori ve Karahantepe gibi alanlar bu dönemin önemli merkezleridir. […]