Sözlü Gelenekler ve Anlatımlar

Abuzer AKBIYIK Halk Kültürü Araştırmacısı Kültürel miras içerisinde ninnilerin ayrı bir yeri ve ehemmiyeti vardır. Ninniler annelerimizin sevinçlerini, üzüntülerini, arzu ve beklentilerini, ümit ve hayallerini yansıtırlar. Anneler bebek yaşındaki çocuklarını uyuturken veya ağlamasını durdurmak, oyalamak için beşikte, kucağında veya ayağında sallarken kendine has tatlı bir nağme ile ninniler söylerler. Bu söylediği ninniler genellikle annelerinden dinlediği […]

Abuzer AKBIYIK Halk Kültürü Araştırmacısı Tekerleme, daha çok çocuk geleneklerinde yer alan bir halk kültürü ürünüdür. Kelime ve ses benzeşmesi ile kalıplaşmış halk ağızında söylenen sözlerdir. Anonim olup kimin tekerlemeyi dizdiği bilinmez. Tekerlemelerde abartmaya, ders vermeye, şaşırtmaya ve eğlendirmeye yönelik söz kalıpları vardır. Bazı tekerlemelerde dil sürçmesine neden olabilecek kelimeler bulunur. O kelimeleri herkes hızlı […]

Öğr. Gör. Dr. Yaprak Pelin ULUIŞIK Gazi Üniversitesi, Rektörlük, Türk Dili Bölümü Prof. Dr. Yakup ÇELİK Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Masal, halkın içerisinden doğmuş ve halk arasında muhafaza edilmeyi başarabilmiş edebî bir türdür. Halk edebiyatının bu önemli türünde anlatımlar kısa, yoğun ve genellikle düzyazı şeklindedir. Masalların yer ve zaman […]

Mehmet Adil SARAÇEdebiyat Öğretmeni Birden fazla sözcüğün kısmen veya tamamen mecaz anlama kayması ile oluşan deyimler içinde herhangi bir öğüt öğesi taşımaz. Mastar biçiminde, ya tamlama ya söz öbeği biçiminde veya cümle biçiminde kurulmuştur. Deyimler mecazlar, teşbihler, istiareler, telmihler, mecaz-ı mürseller yardımıyla bir kişiyi, bir mekânı, bir olayı onu görmeyenlerin gözünde canlandırarak zekâ oyunlarıyla adeta […]

Mehmet Adil SARAÇ Edebiyat Öğretmeni ANONİM HALK EDEBİYATI Belirli bir yörede, değişik zamanlarda, değişik olaylar karşısında halkın bakış açısını, zevkini, izlenimlerini yansıtan; toplumdaki biri veya birilerinin söz dokusu üzerine kurulmuş edebi ürünlerin meydana getirdiği edebiyat olan anonim halk edebiyatı, Urfa’da edebiyatın en canlı tarafıdır. Maniler, hoyratlar, türküler, bilmeceler, deyimler, atasözleri, dualar (alkışlar), beddualar (kargışlar), çocuk […]

M. Adil SARAÇ Edebiyat Öğretmeni Bu çalışmada yer alan sözcüklerin doğru okunabilmesini sağlamak amacıyla bazı harfler için aşağıdaki özel karekterler kullanılmıştır. 1)  “Ayn” sesinin yerine “ ‘ “ (‘eziz), 2)  Normal “e” sesi dışındaki kapalı “e” sesi yerine ”é” (kéf), (béz) 3)  “ka” sesinin yerine “ḳ”  (ḳelip), 4)  Hırıltılı “h” yerine “ḫ” (ḫızan), 5) Genizden […]

Doç. Dr. Ömer KIRMIZI Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Halkbilimi Bölümü Türk mizah kültürünün yüzyıllar boyu en güçlü temsil anlatısı olan fıkralar, insanımızın ve milletimizin temel vasıflarını yansıtması bakımından anonim türler içerisinde çeşitli yönleriyle araştırılan türlerin başında gelmektedir. Zaman zaman diğer anonim türlerin içinde de var olabilen fıkralar, müstakil bir tür olarak […]

Mehmet Adil SARAÇ Edebiyat Öğretmeni A- DUALAR (ALKIŞLAR) Halk kültürü ürünleri olan dualar, iyi dilekleri içeren kalıplaşmış ifadelerdir. En belirgin özelliği, teslimiyet, inanç ve bir umut barındırmasıdır. Çoğunlukla, görülen bir iyiliğe karşılık olarak söylenir. Bu durumda, karşıdaki kişi güzel ve hayırlı sözlerle tebrik edilir ve onun hakkında iyi dileklerde bulunulur. Günümüzde dua olarak bilinen ifadeler, […]

S. Sabri KÜRKÇÜOĞLU Em. Öğretim Görevlisi Kültürel Miras Araştırmacısı Abuzer AKBIYIK Halk Kültürü Araştırmacısı GİRİŞ Somut olmayan kültürel miras, millî kültür hazinemizin en değerli öğelerindendir. Halk kültüründe ise hoyratlar ve maniler, oldukça özel ve ayrı bir yere sahiptir. Aynı zamanda bu halk mahsulü şiirler dil, tarih ve duygu birliğine sahip bir milletin ortak malıdır. Hoyrat […]